Loden leidingen: herkennen, risico's en vervangen

Waarom loden leidingen aandacht verdienen

Lood is een zacht metaal dat vroeger veel werd gebruikt voor drinkwaterleidingen. Het was goed te buigen en makkelijk te verwerken. Inmiddels is bekend dat lood uit de leiding in het drinkwater terecht kan komen. Dat gebeurt vooral als het water een tijd in de leiding heeft stilgestaan, bijvoorbeeld 's nachts of als u een paar dagen weg bent geweest.

In Nederland zijn loden drinkwaterleidingen tot ongeveer 1960 aangelegd. Woningen die vóór die tijd zijn gebouwd, kunnen daarom binnenshuis nog loden leidingen hebben. Dat hoeft niet, want in veel oudere huizen zijn de leidingen bij een verbouwing of renovatie al vervangen. Maar zeker weten doet u het pas als u er goed naar kijkt.

De leidingen van het waterbedrijf, tot aan de watermeter, zijn in het algemeen al vervangen. Het gaat dus meestal om de leidingen ná de watermeter: de leidingen in uw eigen woning. Die vallen onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar van de woning.

Voor wie is dit vooral belangrijk?

Lood is volgens de Rijksoverheid en het RIVM vooral schadelijk voor ongeboren baby's en jonge kinderen, omdat hun zenuwstelsel en hersenen nog in ontwikkeling zijn. Bent u zwanger, heeft u jonge kinderen of maakt u flessenvoeding klaar met kraanwater, dan is het extra verstandig om na te gaan of er loden leidingen in uw woning zitten.

Ook als u een ouder huis wilt kopen of huurt, is het goed om dit te weten. Dan kunt u op tijd de juiste stappen zetten.

Loden leidingen herkennen

U kunt vaak zelf al een eerste indruk krijgen. Loden leidingen vindt u meestal bij de watermeter, in de meterkast, in de kruipruimte of in de kelder. Een paar kenmerken:

• De leiding is dof grijs van kleur.
• Als u er voorzichtig met een sleutel of mes over krast, wordt de kras zilverachtig en glanzend.
• Een magneet blijft niet plakken.
• De leiding loopt vaak in vloeiende bochten en heeft verdikte verbindingen, in plaats van knelkoppelingen.

Twijfelt u, dan kan een installateur de leidingen beoordelen. Meer uitleg, ook over het verschil met andere materialen, leest u op de pagina loden leidingen herkennen.

Wat zijn de risico's?

Hoeveel lood er in het water komt, verschilt per situatie. Het hangt onder meer af van hoe lang het water heeft stilgestaan en hoeveel lood er in de leidingen zit. Omdat lood vooral voor (ongeboren) baby's en jonge kinderen schadelijk kan zijn, adviseren de Rijksoverheid en het RIVM om loden leidingen te laten vervangen.

Heeft u vragen over uw eigen gezondheid of die van uw kind, bespreek die dan met uw huisarts of het consultatiebureau. Op de pagina lood in drinkwater en gezondheid leest u meer over de risico's en over wat u in de tussentijd kunt doen.

Wat kunt u doen tot de leidingen zijn vervangen?

Vervangen is de enige echte oplossing. Tot het zover is, kunt u met een paar eenvoudige gewoonten de hoeveelheid lood in uw drinkwater beperken:

• Laat 's ochtends en na een periode van afwezigheid eerst het koude water doorlopen tot het koel aanvoelt, voordat u het gebruikt om te drinken of te koken.
• Gebruik voor drinken, koken en het klaarmaken van flesvoeding alleen koud water uit de kraan, geen warm water.

Het doorgelopen water hoeft u niet weg te gooien. U kunt het bijvoorbeeld gebruiken voor de planten of om af te wassen.

Water laten onderzoeken

Wilt u weten of er lood in uw kraanwater zit, dan kunt u een watermonster laten onderzoeken door een laboratorium. Sommige waterbedrijven en gemeenten geven hier informatie over of bieden een test aan. Informeer daarvoor bij uw waterbedrijf of gemeente. Let op: ook als een meting meevalt, blijft vervanging van loden leidingen het advies.

Loden leidingen vervangen

Het vervangen van loden leidingen is werk voor een installateur. Die bekijkt waar de loden leidingen lopen, legt nieuwe leidingen aan, bijvoorbeeld van koper of kunststof, en zorgt dat de oude leidingen worden afgekoppeld. Hoeveel werk het is, hangt af van de lengte van de leidingen en hoe goed ze bereikbaar zijn. Vraag daarom altijd vooraf een offerte.

Huurt u uw woning, dan is de verhuurder of woningcorporatie uw aanspreekpunt. Bent u eigenaar, dan regelt u de vervanging zelf. Op de pagina loden leidingen vervangen leest u hoe dat in de praktijk meestal gaat.

Hulp bij het vinden van een installateur

Loodleiding.nl is een informatieve website en geen installatiebedrijf. Wilt u uw leidingen laten beoordelen of vervangen, dan kunt u via het aanvraagformulier een vrijblijvende aanvraag doen. Wij zoeken dan een installateur in uw regio die contact met u opneemt. U beslist zelf of u met die installateur verder wilt.

Meer informatie

Betrouwbare informatie over lood in drinkwater vindt u bij de Rijksoverheid (rijksoverheid.nl) en het RIVM (rivm.nl). Ook uw waterbedrijf kan u vaak verder helpen met vragen over de waterleiding in uw woning.